ETKİN GÜNEŞ

Kelebek Diyagramı:
Güneş lekeleri yaklaşık bir ay yaşar ve yeni bir leke doğarken kaybolur. Bu lekelerin yerleri ve sayıları zamanla değişir. Kelebek diyagramı güneşteki lekelerin konumunu zamanın fonksiyonu olarak bize gösterir. Bu güneş lekeleri sayısı 11 yıl dolayında çevrim gösterir. Yeni bir çevrimde görülen ilk birkaç leke 35 - 40 derecelik enlemlerde belirir sonraki yeni lekeler eşleğe doğru devam eder.

Güneş Lekelerindeki Manyetik Alanlar:
Işık kaynağı kuvvetli bir manyetik alan içerisine alınırsa tayf çizgileri birkaç bileşene ayrılır. Çizgi aralıkları manyetik alanın yeğinliğine göre değişir. Alan Yeğinliği bir çizginin bileşenleri arasındaki dalga boyu farkı ölçülerek hesaplanır. Çizgi bileşenlerinin yeğinlikleri ve ışığın uçlaklaşması alanın bakış doğrultusuna göre yönüne bağlı olduğundan alanın yönüde belirlenebilir. Yıldızların manyetik alanlarını bulmak için zeeman etkisi ölçümünü kullanmıştık. Güneş lekelerindeki zeeman etkisi ölçümleri lekelerin en kara olan tam gölge dediğimiz bölgelerinde manyetik alanların Birkaç bin gauss dolayında olduğunu göstermektedir .


Güneş Lekesinin Tayfı: Şekilde bir şerit uçlaklaşmasının bir yönünün tayfını gösterirken komşu şerit uçlaklaşmanın öteki yönünü gösterir. Komşu iki tayfın çizgi kaymaları bir manyetik alanın olduğunu gösterir. Manyetik alanların uçlaklaşması incelendiğinde birbirine çok yakın iki lekenin zıt uçlaklı olduğu görülür. Güneşin dönmesi ele alındığında bir yarı kürede öndeki lekelerin kuzey uçlaklı, arkadakilerin ise hep güney uçlaklı olmasıdır. Öteki yarım küre için bunun tam tersi geçerlidir.Güneşin çevrimi yaklaşık 22 yıldır ve ikinci cevrimde uçlaklar tam tersine döner.
Güneşin Diferansiyel Dönmesi:
Güneş lekelerinin hızı ölçülerek güneşin dönme miktarı bulunabilir. Güneşin ortalama dönme dönemi 27 gün dolayındadır. Eşleğe yakın olan lekeler uzak olanlardan daha hızlı dönerler. Buna güneşin diferansiyel dönmesi denir.

Dünya Astronomi Yılı Kayseri Etkinlikleri

            Dünya Astronomi Yılı Kayseri halk gözlem şenliği, dün akşam Erciyes Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri öğrencileri ile Astronomi Kulübünün öncülüğünde büyük bir coşkuyla kutlandı.

            Dünya genelinde 1-5 Nisan tarihleri arasında yaygın olarak kutlanacak olan “100 Saat Astronomi” programı kapsamında öncelikle Kayseri içinden gelen ailere sinevizyon gösterisi izletildi. Ardından Tug tarafınfan gönderilen ve bölümün elinde bulunan teleskoplarla öğrenciler, halkla iç içe girip Ay, Satürn, Sirius ... gözlemleri yaptı. Zaman zaman da ailelerin yanında gelen küçüklere Astronomi hakkında sorular sorulup bilgileri sınandı ve doğru cevaplayanlara Tübitak tarafından özenle hazırlanmış gök olayları yıllığı ve broşürler dağıtıldı.

            2009 Dünya Astronomi Yılı kapsamında faaliyetlerinin bu kadarda sınırlı olmadığını belirten öğrenciler, sene sonuna kadar il içindeki ilköğretim ve liselere gidip seminerler verecek güneş gözlemleri yapacaklar.

Yaklaşan Faliyetler hakkındaki bilgileri bölümün sitesinden alabilirsiniz.

2009 Dünya Astronomi Yılı

2009 Dünya Astronomi Yılı

Galileo’nun bundan tam 400 yıl önce (1609) teleskobunu uzaya yönlendirerek yapmış olduğu gözlemlerdeki veriler, gözlemsel Astronomi’de bir çığır ve Gökbilim’in temellerini doğruladı. Öncelikle Ay ve üzerindeki kreterler ardından Güneş lekeleri, Satürn ve halkaları sonrasında da Jüpiter ve bugünkü adıyla Galileo uyduları olarak isimlendirilen Jüpiterin uyduları (Io, Europa, Callisto, Gaynmede) keşfedildi. Daha önceleri Kopernik tarafından ortaya atılan Güneş merkezli modelin Galileo’nun gözlemleriyle desteklenmesiyle de Güneş merkezli evren modeli kanıtlanmış oldu. İşte tüm bu gerçeklerin ortaya çıkmasında bir basamak teşkil eden 1609 Galileo gözlemlerinin 400. Yılına denk gelen 2009 yılı, Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu’nca (UNESCO) ” Dünya Astronomi Yılı” olarak ilan edildi.

Dünyada ve ülkemizde bu yıl “Dünya Astronomi Yılı” ile ilgili birçok etkinlik düzenlenecek. Ülkemizdeki etkinlikleri Türk Astronomi Derneği (TAD), Üniversiteler ve bazı kurumlar/kuruluşlar organize edecek.

Devlet Erkanına 2009 Dünya Astronomi Yılı İle İlgili Kutlama Mesajları

31 Aralık 2008 tarihinde devlet erkanına 2009 Dünya Astronomi Yılı ile ilgili kutlama mesajları gönderdim. Mesaj içeriklerinin fazla özel olmadığını düşünerek ve diğer Astronom arkadaşlarımın üzerindeki ölü toprapı atmalarına vesile olabileceğimi umuyor mektup metinlerini paylaşmayı uygun görüyorum.

Türkiye Cumhuriyeti Cumhur Başkanı Sayın Abdullah GÜL'e

2009 Dünya Astronomi Yılınızı kutlar, yeni yılda ülkemizin Uzay Teknolojileri alanında mesafe kat etmesini ve devletimizin de bu çalışmalara desteklerini bekleriz.


Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN'a

2009 Dünya Astronomi Yılınızı kutlar, yeni yılın ülkemiz de Uzay Teknolojileri alnında gelişme ve geliştirmelerin yaşandığı, değişen dünyada Uzay'ın ülke menfaatlerine katkıda bulunan bir alan olmasını temenni ederim.


Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanı Sayın Hüseyin ÇELİK'e

2009 Dünya Astronomi Yılınızı kutlar, yeni yılda geleceğimiz gençlere Uzay Teknolojileri ve bir zamanlar dünyada gelişmesinde söz sahibi olduğumuz Gökbilim'in en iyi şekilde öğretilmesini temenni ederim.

Vize Final Arası Gergin Zamanlar

Uzun bir aradan sonra tekrar bloglamaya karar verdim. Bayram tatilinde daha vizelerin yorgunluğunu atmadan sınav takvimi finallere iki hafta kaldığını gösteriyor. Hayatımın Oyun gibi geçtiği şu dönemde artık kafamı toplayıp finallere hazırlanma vakti geldi. Vize sınavları kendimce ne iyi nede kötü ama birçok dersim sınırda, yani finallerden iyi not alırsam geçer kötü not alırsamda kalırım.

Daha önceki yazımda belirtttiğim kitap hazırlığına gelince. Yazıyı yazıyı yazdığım günler hummalı bir çalışma yapsamda sınavlar geldiğinde bıraktım. Ama o birkaç günlük çalışmamda nasıl bir şablon çıkarmam gerek ve kaynak olarak nelerden yararlanabilrimin cevabı yavaş yavaş kafamda oluştu. İnşallah yarıyıl tatilinde yazıların bir kısmını hazırlayabilir ve hedefime ilk adımlarımı atmış olurum.

Yakında geri gelmek ümidiyle hoşçakalın.

(Yaşadığımı hissettirmek için kaleme aldığım bir yazı.

Yeni Kitap Hazırlığı

Birinci yıl Astronomiye giriş dersi için almış olduğum notları düzenleyip sadeleştirerek kitap hazırlamaya karar verdim!
Okulun bu on yıllarında ülkenizde Astronomi bilincini arttırmak için ilköğretimiz birnici kademesine (1-5. sınıf) yönelik, içerisinde gezegenler ile ilgili sadeleştirilmiş bilgiler olan "Gezegenler Atlası" isimli bir kitap hazırlamaya karar verdim.
Kitabın içeriğinde şimdilik düşündüğüm kadarıyla gezegenler hakkında tablolanmış ve hikayeleştirilmiş bilgiler, gezegenlerin yapılarının içeriğinin dünyada bulunan ortamlara kıyaslanması gibi genç beyinlerde okunduğunda şaşırtan ve düşündüren etkiler bırakan metinler olacak. Ayrıca son olarak, düşündüğüm ama resim konusunda fazla yeteneğim olmadığı için önce cayıp sonra bir arkadaşımdan (Meral GÜNENDİ) yardım isteyerek ilave etmeyi düşündüğüm resimli (çocukları konuşturan) konuşma metinleri hazırlayarak bilginin kalıcılığını arttırmayı hadefliyorum.
Umarım en kısa zamanda yazıları toparlar ve çalışmamı 2009 Dünya Astonomi yılında genç beyinlere ulaştırırım.
Kitabı hazırlama ve içerik hakkında yardımcı fikirlerinizi benimle paylaşırsanız çok memnun olurum. (mail:ibrahimarlan191@hotmail.com)

İbrahim ARSLAN
Erciyes Üniversitesi
Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü

Tanışma Toplantısı Yapıldı

Erciyes Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri; Aster Kulübü 2008 - 2009 tanışma toplantısı dün yapıldı. Toplantı öncelikle Tübitakta görev yapmakta olan hocamız Yrd .Doc. Dr Ferhat Fikri ÖZEREN'in internet üzerinden yapmış olduğu katılım ile başladı. Ardından bölüm başkanımız Doc. Dr. İbrahim KÜÇÜK'ün konuşması, bu yıl içinde külüpte düzenlenecek faaliyetlerden ve 2009 Dünya Astronomi yılında yapabileceğimiz faaliyetler hakkında bilgi verildi ve sonrasında, çay ve kurupasta ile bölüme yeni gelen astronomlar ve diğer öğrencilerle müzik eşliğinde tanışma sohbetleri yapıldı.